4 December 2025 Current Affairs

 ЁЯФ┤ 1. рдЖрдЬ рднाрд░рдд рдордиा рд░рд╣ा рд╣ै "54рд╡ां рдиौрд╕ेрдиा рджिрд╡рд╕" (Navy Day), рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдиे рд╡िрд╢ाрдЦाрдкрдд्рддрдирдо рдоें рдкрд░ेрдб рдХी рд╕рд▓ाрдоी рд▓ी |

​рдЖрдЬ 4 рджिрд╕ंрдмрд░ рдХो рдкूрд░ा рджेрд╢ рднाрд░рддीрдп рдиौрд╕ेрдиा рдХे рд╢ौрд░्рдп рдФрд░ рдкрд░ाрдХ्рд░рдо рдХो рд╕рд▓ाрдо рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै। рдЖрдЬ рд╣ी рдХे рджिрди 1971 рдХे рдпुрдж्рдз рдоें рднाрд░рддीрдп рдиौрд╕ेрдиा рдиे рдХрд░ाрдЪी рдмंрджрд░рдЧाрд╣ рдкрд░ рд╣рдорд▓ा рдХрд░ рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХी рдХрдорд░ рддोрдб़ рджी рдеी।


• ​рдоुрдЦ्рдп рд╕рдоाрд░ोрд╣: рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдиौрд╕ेрдиा рджिрд╡рд╕ рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕рдоाрд░ोрд╣ рд╡िрд╢ाрдЦाрдкрдд्рддрдирдо (рдкूрд░्рд╡ी рдиौрд╕ेрдиा рдХрдоाрди) рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा, рдЬрд╣ाँ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдж्рд░ौрдкрджी рдоुрд░्рдоू рдФрд░ рд░рдХ्рд╖ा рдоंрдд्рд░ी рд░ाрдЬрдиाрде рд╕िंрд╣ рдоौрдЬूрдж рд░рд╣े।

• ​рдСрдкрд░ेрд╢рди рдЯ्рд░ाрдЗрдбेंрдЯ: рдпрд╣ рджिрд╡рд╕ 1971 рдХे "рдСрдкрд░ेрд╢рди рдЯ्рд░ाрдЗрдбेंрдЯ" (Operation Trident) рдХी рд╕рдлрд▓рддा рдХी рдпाрдж рдоें рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

• ​рдеीрдо 2025: рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдХी рдеीрдо "рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░ рдФрд░ рдпुрдж्рдз рдХे рд▓िрдП рддैрдпाрд░ рдиौрд╕ेрдиा" (Self-reliant and Combat Ready Navy) рд░рдЦी рдЧрдИ рд╣ै।

◽MCQ - 1. рднाрд░рддीрдп рдиौрд╕ेрдиा рджिрд╡рд╕ (Navy Day) рдХिрд╕ рдСрдкрд░ेрд╢рди рдХी рдпाрдж рдоें рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै? •answer - рдСрдкрд░ेрд╢рди рдЯ्рд░ाрдЗрдбेंрдЯ (Operation Trident).

2. ​рднाрд░рддीрдп рдиौрд╕ेрдиा рдХे рдЬрдирдХ (Father of Indian Navy) рдХिрд╕े рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै? •answer - рдЫрдд्рд░рдкрддि рд╢िрд╡ाрдЬी рдорд╣ाрд░ाрдЬ।

3. ​рднाрд░рдд рдХे рд╡рд░्рддрдоाрди рдиौрд╕ेрдиा рдк्рд░рдоुрдЦ (Chief of Naval Staff) рдХौрди рд╣ैं? •answer - рдПрдбрдоिрд░рд▓ рджिрдиेрд╢ рдХे. рдд्рд░िрдкाрдаी।


ЁЯФ┤ 2. рдЬूрдиिрдпрд░ рд╣ॉрдХी рд╡рд░्рд▓्рдб рдХрдк: рднाрд░рдд рдиे "рд╕्рдкेрди" рдХो рд╣рд░ाрдХрд░ "рдлाрдЗрдирд▓" рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХिрдпा, 9 рд╕ाрд▓ рдмाрдж рдЗрддिрд╣ाрд╕ рд░рдЪрдиे рдХा рдоौрдХा |

​рдЦेрд▓ рдк्рд░ेрдоिрдпों рдХे рд▓िрдП рдорд▓ेрд╢िрдпा рд╕े рдмрд╣ुрдд рдмрдб़ी рдЦुрд╢рдЦрдмрд░ी рдЖрдИ рд╣ै। рдХुрдЖрд▓ाрд▓ंрдкुрд░ рдоें рдЦेрд▓े рдЧрдП рдкुрд░ुрд╖ рдЬूрдиिрдпрд░ рд╣ॉрдХी рд╡рд░्рд▓्рдб рдХрдк 2025 рдХे рд╕ेрдоीрдлाрдЗрдирд▓ рдоुрдХाрдмрд▓े рдоें рднाрд░рддीрдп рдЯीрдо рдиे рд╕्рдкेрди рдХो 4-1 рд╕े рдХрд░ाрд░ी рд╢िрдХрд╕्рдд рджी рд╣ै।


• ​рдЗрд╕ рдЬीрдд рдХे рд╕ाрде рднाрд░рдд рдиे рдлाрдЗрдирд▓ рдоें рдЬрдЧрд╣ рдмрдиा рд▓ी рд╣ै।

• ​рднाрд░рдд рдХे рд▓िрдП рдЕрд░ाрдЗрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рд╣ुंрджрд▓ рдиे рджो рдЧोрд▓ рджाрдЧे।

• ​рдЕрдм рдлाрдЗрдирд▓ рдоें рднाрд░рдд рдХा рдоुрдХाрдмрд▓ा рдЬрд░्рдордиी рдФрд░ рдиीрджрд░рд▓ैंрдб рдХे рдмीрдЪ рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рджूрд╕рд░े рд╕ेрдоीрдлाрдЗрдирд▓ рдХे рд╡िрдЬेрддा рд╕े рд╣ोрдЧा। рднाрд░рдд рдиे рдЖрдЦिрд░ी рдмाрд░ 2016 рдоें рдпрд╣ рдЦिрддाрдм рдЬीрддा рдеा।

◽MCQ - 1. рдкुрд░ुрд╖ рдЬूрдиिрдпрд░ рд╣ॉрдХी рд╡рд░्рд▓्рдб рдХрдк 2025 рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХिрд╕ рджेрд╢ рдоें рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै? •answer - рдорд▓ेрд╢िрдпा (Malaysia).

2. ​рд╣ॉрдХी рдоैрдЪ рдоें 'рдкेрдирд▓्рдЯी рдХॉрд░्рдирд░' (Penalty Corner) рдХिрд╕ рдЦेрд▓ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╢рдм्рдж рд╣ै? •answer - рд╣ॉрдХी।

3. ​рд╣ॉрдХी рдХे рдЬाрджूрдЧрд░ рдоेрдЬрд░ рдз्рдпाрдирдЪंрдж рдХा рдЬрди्рдорджिрд╡рд╕ (29 рдЕрдЧрд╕्рдд) рдХिрд╕ рд░ूрдк рдоें рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै? •answer - рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЦेрд▓ рджिрд╡рд╕।


ЁЯФ┤ 3. рд╕ंрд╕рдж рдоें рдЧूंрдЬा "рдорд╣ंрдЧाрдИ" рдХा рдоुрдж्рджा, рд╕рд░рдХाрд░ рдиे "рдк्рдпाрдЬ рдФрд░ рджाрд▓" рдХे рдиिрд░्рдпाрдд рдкрд░ рдк्рд░рддिрдмंрдз 3 рдорд╣ीрдиे рдмрдв़ाрдпा |

​рд╕ंрд╕рдж рдХे рд╢ीрддрдХाрд▓ीрди рд╕рдд्рд░ рдХे рдЪौрдеे рджिрди (4 рджिрд╕ंрдмрд░) рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рдорд╣ंрдЧाрдИ рдХे рдоुрдж्рджे рдкрд░ рддीрдЦी рдмрд╣рд╕ рд╣ुрдИ। рдЗрд╕рдХे рдЬрд╡ाрдм рдоें рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдПрдХ рдмрдб़ा рдлैрд╕рд▓ा рд▓िрдпा рд╣ै।


• ​рдЙрдкрднोрдХ्рддा рдоाрдорд▓ों рдХे рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдиे рдШрд░ेрд▓ू рдмाрдЬाрд░ рдоें рдХीрдорддों рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рдпाрдЬ рдФрд░ рджाрд▓ों рдХे рдиिрд░्рдпाрдд (Export) рдкрд░ рд▓рдЧे рдк्рд░рддिрдмंрдз рдХो рдЕрдЧрд▓े 3 рдорд╣ीрдиों (рдоाрд░्рдЪ 2026 рддрдХ) рдХे рд▓िрдП рдмрдв़ा рджिрдпा рд╣ै।

• ​рд╕рд░рдХाрд░ рдХा рддрд░्рдХ рд╣ै рдХि рдЗрд╕рд╕े рджेрд╢ рдХे рдЕंрджрд░ рдЖрдкूрд░्рддि рдмрдв़ेрдЧी рдФрд░ рдЖрдо рдЬрдирддा рдХो рд╕рд╕्рддी рджрд░ों рдкрд░ рджाрд▓ рдФрд░ рд╕рдм्рдЬिрдпां рдоिрд▓ рд╕рдХेंрдЧी।

◽MCQ - 1. рднाрд░рдд рдоें 'рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╡рд╕्рддु рдЕрдзिрдиिрдпрдо' (Essential Commodities Act) рдХिрд╕ рд╡рд░्рд╖ рд▓ाрдЧू рд╣ुрдЖ рдеा? •answer - 1955.

2. ​рднाрд░рдд рдоें рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рджाрд▓ (Pulses) рдХा рдЙрдд्рдкाрджрди рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣ोрддा рд╣ै? •answer - рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢।

3. ​'рдиेрдлेрдб' (NAFED) рд╕ंрд╕्рдеा рдХिрд╕рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ै? •answer - рдХृрд╖ि рдЙрдд्рдкाрджों рдХे рд╡िрдкрдгрди (Marketing) рдФрд░ рдЦрд░ीрдж рд╕े।


ЁЯФ┤ 4. рдХेрди्рдпा рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рднाрд░рдд рдХे 3-рджिрд╡рд╕ीрдп рджौрд░े рдкрд░ рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी рдкрд╣ुँрдЪे, 5 рд╕рдордЭौрддों рдкрд░ рд╣ोंрдЧे рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ |

​рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдмंрдзों рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиे рдХी рджिрд╢ा рдоें рдЖрдЬ рдПрдХ рдЕрд╣рдо рджौрд░ा рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ рд╣ै। рдХेрди्рдпा (Kenya) рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рд╡िрд▓िрдпрдо рд░ुрддो рдЖрдЬ рд╕ुрдмрд╣ 3-рджिрд╡рд╕ीрдп рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдпाрдд्рд░ा рдкрд░ рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी рдкрд╣ुँрдЪे।


• ​рд╣рд╡ाрдИ рдЕрдб्рдбे рдкрд░ рд╡िрджेрд╢ рд░ाрдЬ्рдп рдоंрдд्рд░ी рдиे рдЙрдирдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдХिрдпा।

• ​рдЗрд╕ рдпाрдд्рд░ा рдХे рджौрд░ाрди рднाрд░рдд рдФрд░ рдХेрди्рдпा рдХे рдмीрдЪ рд░рдХ्рд╖ा, рд╕рдоुрдж्рд░ी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдФрд░ рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें 5 рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕рдордЭौрддों (MoUs) рдкрд░ рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рд╣ोрдиे рдХी рдЙрдо्рдоीрдж рд╣ै।

• ​рдХेрди्рдпा рд╣िंрдж рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдоें рднाрд░рдд рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд░рдгрдиीрддिрдХ рд╕ाрдЭेрджाрд░ рд╣ै।

◽MCQ - 1. рдХेрди्рдпा рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी (Capital) рдХ्рдпा рд╣ै? •answer - рдиैрд░ोрдмी (Nairobi).

2. ​рдХेрди्рдпा рдХिрд╕ рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдоें рд╕्рдеिрдд рджेрд╢ рд╣ै? •answer - рдЕрдл्рд░ीрдХा।

3. ​рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо (UNEP) рдХा рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै? •answer - рдиैрд░ोрдмी (рдХेрди्рдпा)।


ЁЯФ┤ 5. RBI рдХी рдоौрдж्рд░िрдХ рдиीрддि рд╕рдоिрддि (MPC) рдХी рдмैрдардХ рдЖрдЬ рд╕े рд╢ुрд░ू, "рд░ेрдкो рд░ेрдЯ" рдоें рдХрдЯौрддी рдХी рдЙрдо्рдоीрдж |

​рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рдирдЬрд░ें рдЕрдЧрд▓े рддीрди рджिрдиों рддрдХ рдоुंрдмрдИ рдкрд░ рдЯिрдХी рд░рд╣ेंрдЧी। рднाрд░рддीрдп рд░िрдЬ़рд░्рд╡ рдмैंрдХ (RBI) рдХी рдоौрдж्рд░िрдХ рдиीрддि рд╕рдоिрддि (Monetary Policy Committee - MPC) рдХी рдж्рд╡ि-рдоाрд╕िрдХ рдмैрдардХ рдЖрдЬ 4 рджिрд╕ंрдмрд░ рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै।


• ​рдЧрд╡рд░्рдирд░ рд╢рдХ्рддिрдХांрдд рджाрд╕ рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рдоें рдпрд╣ рдмैрдардХ 4 рд╕े 6 рджिрд╕ंрдмрд░ рддрдХ рдЪрд▓ेрдЧी।

• рдмाрдЬाрд░ рдХो рдЙрдо्рдоीрдж рд╣ै рдХि рдЦुрджрд░ा рдорд╣ंрдЧाрдИ рджрд░ (Inflation) рдХे рд░िрдХॉрд░्рдб рдиिрдЪрд▓े рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдЖрдиे рдХे рдмाрдж, RBI рдЗрд╕ рдмाрд░ рд░ेрдкो рд░ेрдЯ (Repo Rate) рдоें 0.25% рдХी рдХрдЯौрддी рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рд╣ोрдо рд▓ोрди рдФрд░ рдХाрд░ рд▓ोрди рдХी EMI рд╕рд╕्рддी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।

◽MCQ - 1. рдоौрдж्рд░िрдХ рдиीрддि рд╕рдоिрддि (MPC) рдоें рдХुрд▓ рдХिрддрдиे рд╕рджрд╕्рдп рд╣ोрддे рд╣ैं? •answer - 6 рд╕рджрд╕्рдп (3 RBI рд╕े + 3 рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдордиोрдиीрдд)।

2. ​MPC рдХा рдкрджेрди рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ (Ex-officio Chairperson) рдХौрди рд╣ोрддा рд╣ै? •answer - RBI рдЧрд╡рд░्рдирд░।

3.​ рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рд░ेрдкो рд░ेрдЯ (Repo Rate) рдХिрддрдиी рд╣ै? •answer - (рд╡рд░्рддрдоाрди рджрд░ 6.50% рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдмैрдардХ рдХे рдмाрдж рдмрджрд▓ рд╕рдХрддी рд╣ै)।